Maria Kuzenko Opublikowano: 13.09.2021
Autor wpisu:Maria Kuzenko
Maria Kuzenko
Maria Kuzenko
13.09.2021
Aktualności | Blog EWL

Legalność zatrudnienia cudzoziemców – co musisz wiedzieć?

Jak legalnie zatrudnić cudzoziemca EWL

Na polskim rynku pracy brakuje kandydatów gotowych do podjęcia zatrudnienia. Coraz więcej przedsiębiorców, borykających się z problemem braków kadrowych, decyduje się na powierzenie pracy cudzoziemcom. Według danych Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na koniec maja 2021 roku zarejestrowanych w ZUS było blisko 800 tysięcy obcokrajowców, z czego ponad pół miliona stanowili obywatele Ukrainy. Warto pamiętać, że legalne i dobrze zaplanowane zatrudnienie daje realną szansę na zintegrowanie pracowników zagranicznych z firmą, zmniejszenie rotacji, a także pozwala na stabilny rozwój biznesu i uniknięcie kar za niezgodne z prawem powierzenie pracy cudzoziemcom. A te są wyjątkowo dotkliwe.

Legalne zatrudnienie cudzoziemca

O legalnym zatrudnieniu cudzoziemca spoza Unii Europejskiej mówimy wtedy, kiedy jednocześnie spełnione są następujące warunki:

  • Podmiot zatrudniający obcokrajowca uzyskał dla niego zezwolenie na pracę, zezwolenie sezonowe lub oświadczenie o powierzeniu pracy cudzoziemcowi
  • Pobyt cudzoziemca w Polsce jest legalny
  • Tytuł pobytowy cudzoziemca pozwala mu na wykonywanie pracy w Polsce

Legalne zatrudnienie cudzoziemca to proces skomplikowany. Wynika to z jednej strony z regulacji prawnych, które zawarte są w różnych ustawach i aktach wykonawczych, z drugiej zaś z różnorodnych procedur i ścieżek, które może wybrać pracodawca powierzający pracę obcokrajowcowi. Zawsze jednak proces legalizacji zatrudnienia cudzoziemca wymaga od przedsiębiorcy znajomości przepisów prawa, poświecenia czasu oraz terminowego podejmowania działań. W sytuacji powierzenia pracy pracownikom pochodzącym np. z Ukrainy pracodawca ma możliwość wybrania procedury uproszczonej, dzięki której czas miedzy złożeniem dokumentów legalizujących zatrudnienie a rozpoczęciem pracy przez cudzoziemca jest znacznie krótszy niż ma to miejsce przy staraniu się o wydanie zezwolenia na pracę typu A. Jednak szybsza ścieżka postępowania nie dotyczy wszystkich obcokrajowców – znaczenia ma w tym przypadku kraj pochodzenia przyszłego pracownika.

Legalizacja pracy cudzoziemców

Legalizacja pracy cudzoziemca może przebiegać w różny sposób. Inna procedura przewidziana jest dla podmiotów, które działają np. w rolnictwie czy turystyce i w których praca ma charakter sezonowy, inną ścieżkę powinni wybrać pracodawcy, którzy zatrudniają pracowników w zawodach deficytowych lub planują zatrudnić obcokrajowców do prostych prac w przemyśle czy logistyce. W celu legalnego zatrudnienia cudzoziemca przedsiębiorcy najczęściej starają się o dokumenty takie jak:

Nielegalne wykonywanie pracy przez cudzoziemca

W ustawie z dnia 20 kwietnia 2004 roku o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy wskazana jest definicja nielegalnego powierzenia pracy cudzoziemcowi. Zgodnie z nią pracodawca, który zatrudnia obcokrajowca:

  • Nieposiadającego ważnego tytułu pobytowego
  • Posiadającego dokument uprawniający do pobytu na terenie Polski, ale wykluczający możliwość zatrudnienia (np. wizę wydana w celach turystycznych)
  • Nieposiadającego zezwolenie na pracę
  • Na innych niż wskazane w zezwoleniu warunkach lub na innym stanowisku
  • Bez zawarcia umowy w formie pisemnej
  • Powierza cudzoziemcowi nielegalne wykonywanie pracy

Warto jednak zaznaczyć, że i od tych wskazań istnieją wyjątki. Nie każdy obcokrajowiec w celu legalnego zatrudnienia musi posiadać zezwolenie na pracę (z tego obowiązku zwolnione są np. osoby posiadające Kartę Polaka) i nie zawsze zmiana warunków pracy wskazanych w zezwoleniu wymaga starania się o nowy dokument (np. przy zmianie formy umowy z cywilnoprawnej na umowę o pracę nie jest konieczne występowanie z wnioskiem o nowe zezwolenie).

Sankcje za nielegalne świadczenie pracy stosowane są także wobec cudzoziemców. Obcokrajowiec odpowiada za nielegalne wykonywanie pracy, jeśli:

  • Nie posiada ważnego dokumentu uprawniającego do pobytu na terenie RP
  • Podstawa jego pobytu wyklucza możliwość podjęcia pracy
  • Nie posiada odpowiedniego zezwolenia na pracę

Kara za nielegalne zatrudnienie cudzoziemca

Od 1 stycznia 2018 roku dotkliwość i wysokość maksymalnych kar dla pracodawców za nielegalne zatrudnienie obcokrajowców wzrosła. Regulacje przewidują karę grzywny w wysokości od 1 000 do 30 000 zł dla przedsiębiorców, którzy powierzają cudzoziemcom pracę niezgodnie z przepisami. Polskie prawo przewiduje także sankcję dla pracodawców, którzy żądają od obcokrajowców zapłaty w zamian za uzyskanie dla nich zezwolenia na pracę lub oświadczenia – koszt wydania tych dokumentów spoczywa bowiem w całości na pracodawcy. Kara grzywny w takim przypadku wynosi od 3 000 do nawet 30 000 zł.

Warto pamiętać, że pracodawca, który został dwukrotnie prawomocnie ukarany za nielegalne zatrudnienie obcokrajowców, nie będzie miał możliwości zatrudnienia cudzoziemców w przyszłości. Nielegalne zatrudnienie cudzoziemców jest bowiem przesłanką do odmowy wydania zezwolenia przez wojewodę oraz rejestracji oświadczenia o powierzeniu pracy w ewidencji. Dodatkowo w sytuacji, kiedy obcokrajowiec ze względu na nielegalne zatrudnienie został zobowiązany do opuszczenia terytorium Polski w trybie przymusowego wykonania, pracodawca ma obowiązek pokryć koszty związane z wydaniem i wykonaniem tej decyzji, a więc m.in. opłacić powrót cudzoziemca do kraju pochodzenia.

Również na cudzoziemca mogą zostać nałożone kary za nielegalne wykonywanie pracy. Przepisy prawa przewidują, że obcokrajowcy pracujący na terenie RP nielegalnie mogą:

  • Ponieść karę grzywny w wysokości od 20 do 5 000 zł
  • Zostać zobowiązani do wyjazdu z Polski
  • Otrzymać zakaz ponownego wjazdu na terytorium RP i innych państw strefy Schengen na okres od 1 roku do 3 lat.
Wsparcie w legalizacji zatrudnienia cudzoziemców

Planujesz zatrudnić cudzoziemców do swojej firmy?

Sprawdź co jeszcze oferujemy w ramach usługi legalizacji zatrudnienia.

Chcesz otrzymywać najważniejsze informacje o rynku pracy tymczasowej?

Zapisz się do Newslettera EWL by otrzymywać wiadomości prosto na swoją skrzynkę mailową.

E-mail

Send me your newsletter (you can unsubscribe at any time).

Send me your newsletter (you can unsubscribe at any time).

E-mail

Send me your newsletter (you can unsubscribe at any time).

Send me your newsletter (you can unsubscribe at any time).

 

E-mail

Send me your newsletter (you can unsubscribe at any time).

Send me your newsletter (you can unsubscribe at any time).

 

Send me your newsletter (you can unsubscribe at any time).

Send me your newsletter (you can unsubscribe at any time).